top

Những điều thú vị về những kẻ 'nhại' tiếng người

Thứ 7 | 08/07/2017
Ngôn ngữ là sản phẩm chỉ có trong quá trình phát triển của xã hội loài người. Thế nhưng các loài vẹt, yểng cũng có thể “nói” được những câu đơn giản như: "Mấy giờ rồi?”, “chào bác!”, “ăn cơm chưa?”, “tạm biệt”… Tại sao chúng có thể nói được?
Ngôn ngữ là sản phẩm chỉ có trong quá trình phát triển của xã hội loài người. Thế nhưng các loài vẹt, yểng cũng có thể “nói” được những câu đơn giản như: "Mấy giờ rồi?”, “chào bác!”, “ăn cơm chưa?”, “tạm biệt”… Tại sao chúng có thể nói được?
 
Phát hiện thú vị về những kẻ “nhại” tiếng người

Chiếc lưỡi đặc biệt

Khi người nói, âm thanh được tạo ra ở thanh quản và sau đó có thể bị biến đổi nhờ cử động của lưỡi trong khoang miệng, nhờ đó chúng ta có thể tạo ra các nguyên âm và phụ âm phức tạp. Trước đây, nhiều nhà nghiên cứu đã nghĩ rằng các loài chim tạo ra và biến đổi âm thanh bằng minh quản – cơ quan giống như thanh quản. Lưỡi chẳng đóng vai trò gì trong quá trình này. Nhưng các loài vẹt cũng đưa đẩy lưỡi khi “nói”, vì vậy, Gabriel Beckers từ Đại học Leiden – Hà Lan – và các đồng nghiệp đã quyết định nghiên cứu xem những chuyển động này đóng góp bao nhiêu vào khả năng “nhại tiếng” rất giỏi của chúng. Các kết quả của họ được công bố trên Sinh học ngày nay (Current Biology).

Đội nghiên cứu đã tiến hành trên 5 chú “vẹt thầy tu” hoang dã (Myiopsitta monachus). Chúng đã bị bắt và giết như một phần trong chương trình quản lý dịch hại chính phủ tại bang Florida. Ở mỗi con thí nghiệm, họ thay thế minh quản của chúng bằng một máy phát thanh nhỏ xíu và sau đó sử dụng một cái móc để di chuyển lưỡi trong khi ampli giữ vai trò nguồn âm. Đội nghiên cứu đã thấy, với cử động lưỡi nhỏ hơn một millimetre đã tạo ra sự khác biệt lớn về chất lượng âm thanh phát ra, được gọi là formant. Beckers cho biết: “Nó lớn hơn sự khác biệt giữa âm “a” và “o” ở người”. Ông nghĩ rằng, chúng có khả năng sử dụng lưỡi một cách khéo léo để diễn tả chính xác những âm thanh, làm cơ sở cho khả năng bắt trước của chúng.

Irene Pepperberg - Viện Công nghệ Massachusetts – chuyên nghiên cứu về sự phát âm của chim đã cho biết: “Trong tự nhiên, các loài vẹt dường như sử dụng những âm thanh này để giao tiếp. Những khác biệt nhỏ về âm thanh phát ra rất quan trọng với những loài chim này”. Bà đã lấy ví dụ giữa chim sẻ và vẹt để minh chứng: Ở chim sẻ, con đực chỉ hót vào những mùa nhất định trong năm - hấp dẫn con cái. Trái lại, vẹt hót quanh năm. Chắc chắn chúng đã sử dụng formants và các âm thanh khác để truyền đạt thông tin phức tạp như nhận dạng đồng loại, cảnh báo những nguy hiểm.

Berkers cho rằng: “Phát hiện này cho thấy sự truyền tin của loài vẹt có thể phức tạp hơn chúng ta vẫn nghĩ”. Pepperberg đã có những dẫn liệu trực tiếp trong lĩnh vực này. Đội của bà đã nghiên cứu loài vẹt xám Châu Phi trong phòng thí nghiệm có tên gọi là Alex qua 27 năm. Alex có thể diễn tả chính xác bằng âm thanh cho các đồ vật, hình dạng, màu sắc và chất liệu, phân biệt được khái niệm giống và khác nhau và đòi những người phục vụ thí nghiệm thay đổi môi trường của nó. Pepperberg cho rằng, khả năng này của vẹt là vô hại, nó đóng góp vào sự giàu có về ngôn ngữ của chúng. Những nghiên cứu gần đây gợi ý rằng, có ít nhất hai loài có khả năng tạo ra formants là người và vẹt. Sự hoạt động của lưỡi tạo ra sự phức tạp về âm điệu, một hiện tượng được chứng minh là có lợi cho cả hai loài.

Những loài chim "nhại" được tiếng người

Tiến sĩ, nhà sinh vật học nổi tiếng về nghiên cứu Canary (yến hót) người Nga - Lukina đã từng viết về một chú yến hót trong bộ sưu tập của bà có thể nói được 8 từ, biết gọi tên chủ, biết gọi tên mình, biết kêu đói khi thấy bà mang thức ăn đến cho. Mặc dù phải công nhận là tiếng nói của chú ta nhỏ và phát âm không trọn vẹn, rõ ràng, nhưng không thể lầm lẫn với tiếng hót hay tiếng kêu thông thường, bởi chúng phát ra dưới dạng phản xạ có điều kiện: gọi tên chủ khi thấy chủ, kêu đói khi thấy thức ăn mang tới...

Ở Việt Nam, nói đến chim có khả năng "nhại" tiếng người, chung ta thường nghĩ ngay đến nhồng, cưỡng, sáo... mà quên đi mất một loài chim có thể nói rất tốt tuy tiếng hơi nhỏ nhưng dễ nuôi, đó là yến phụng (vẹt Hồng Kông). Một chú yến phụng nuôi từ 1-2 tháng tuổi được chăm sóc tốt và kiên nhẫn dạy nói (như dạy các loài khác) có thể ghi nhớ được 10-15 từ - một vốn từ không ít so với một chú chim nhỏ như vậy.

Ngoài yến phụng, Một số loài chim khác cũng có thể nuôi và dạy nói tại Việt Nam như: Bộ chim sẻ gồm quạ, cưỡng, sáo, nhồng (yểng)...; Bộ Két (vẹt); Và một số loại Két ngoại nhập đắt tiền khác (mà hiện nay đã bắt đầu có ở nước ta như Macaw, Amazone, African Grey, Electus...

Theo Giaoducthoidai.vn

BÌNH LUẬN & CHIA SẺ

Đang tải bình luận,....

Đọc thêm

Chủ nhật | 18/06/2017

Cảnh báo của giới khoa học thời gian gần đây về nguy cơ trỗi dậy, thống trị loài người của các robot sở hữu trí thông minh nhân tạo (AI) có thể không còn là điều xa vời sau khi Facebook trình làng một hệ thống AI mới, biết nói dối để đạt được những gì nó muốn.

Cảnh báo của giới khoa học thời gian gần đây về nguy cơ trỗi...

Chủ nhật | 16/07/2017

Việc tìm ra cách để có thể tạo ra các loại nội tạng thay thế sẽ là một cuộc cách mạng lớn đối với ngành y học hiện tại. Bởi lẽ điều này sẽ cứu sống hàng ngàn người không có nội tạng để thay thế mỗi năm.

Việc tìm ra cách để có thể tạo ra các loại nội...

Thứ 2 | 10/07/2017

Trong số chúng ta, có những người mà ngủ bao nhiêu lâu cũng dường như không đủ. Họ có thể vô tư  "nướng khét lẹt"  tới tận trưa, rồi vừa ăn trưa xong lại lên làm một giấc  "ngắn"  tới chiều.

Trong số chúng ta, có những người mà ngủ bao nhiêu...

Thứ 5 | 15/06/2017

Mona Lisa là một bức chân dung thế kỷ 16 được vẽ bằng sơn dầu trên một tấm gỗ dương tại Florence bởi Leonardo da Vinci trong thời kì Phục Hưng Italia.

Mona Lisa là một bức chân dung thế kỷ 16 được vẽ bằng sơn dầu...

Thứ 7 | 17/06/2017

Thám hiểm không gian luôn là mong ước của con người. Chúng ta luông hy vọng có một cuộc phiêu lưu cực kỳ thú vị tới các hành tinh khác trong vũ trụ tuy nhiên cũng có những hành tinh mà bạn sẽ không bao giờ dám đến.

Thám hiểm không gian luôn là mong ước của con...

Thứ 6 | 23/06/2017

Khi một người hắt hơi, họ sẽ phát tán vào môi trường một đám mây được gọi là  “sol khí”.  Đám mây này mang theo đủ mọi thứ vật chất khủng khiếp, từ dịch lỏng cơ thể, phân tử khí cho đến các mầm bệnh như virus và vi khuẩn.

Khi một người hắt hơi, họ sẽ phát tán vào môi...

Thứ 6 | 30/06/2017

Nhà thiên văn học Alberto Cellino, làm việc tại đài quan sát Turin của Italia cho biết, một thiên thạch khổng lồ như tiểu hành tinh có tên Apophis có thể sẽ lao về phía Trái đất ở khoảng cách rất gần vào năm 2029 và quay trở lại 1 lần nữa vào năm 2036.

Nhà thiên văn học Alberto Cellino, làm việc tại...

Chủ nhật | 23/07/2017

Nếu bạn phải xử lý nhiều việc trong ngày, đừng chán nản, bởi một nghiên cứu cho thấy trí nhớ, khả năng tư duy hưởng lợi từ sự bận rộn.

Nếu bạn phải xử lý nhiều việc trong ngày, đừng chán...

Tin hot 24h