top

Tục dùng gỗ độc mộc làm quan tài báo hiếu cha mẹ của người dân tộc ở Quảng Ngãi

Chủ nhật | 11/06/2017

Người H'Re ở Quảng Ngãi đục thân gỗ ké làm quan tài chuẩn bị cho cha mẹ khi còn sống. 

Người H'Re ở Quảng Ngãi đục thân gỗ ké làm quan tài chuẩn bị cho cha mẹ khi còn sống. 

Tộc người H'Re sinh sống ven dãy Trường Sơn và Tây Nguyên, trong đó huyện miền núi Ba Tơ, Quảng Ngãi là nơi cộng đồng người H'Re tập trung đông nhất. Đây cũng là nơi lưu giữ nhiều phong tục đặc trưng của văn hóa H'Re, nhưng có lẽ độc đáo nhất là tục làm quan tài cho người còn sống.

Cụ Phạm Thị Búp cùng người con trai cả bên chiếc quan tài anh làm sẵn cho cụ. Ảnh: Thạch Thảo.
Cụ Phạm Thị Búp được con trai chuẩn bị sẵn quan tài. Ảnh: Thạch Thảo.

Gần 70 mùa rẫy, cụ bà Phạm Thị Búp ở thôn Bà Ha, xã Ba Xa vẫn hàng ngày mang gùi trên lưng vào rừng nhặt củi khô về nhà. Dáng dấp nhanh nhẹn, nước da hồng hào, khỏe mạnh, nhưng cụ Búp đã được con trai cả chuẩn bị sẵn một chiếc quan tài từ hơn 20 năm trước.

Cụ Phạm Thị Búp có 6 người con. Bên chiếc quan tài bằng gỗ ké đặt dưới chòi thóc gần nhà, ông Phạm Văn Dở (51 tuổi), con trai đầu lòng của cụ Búp tự hào kể: "Tôi mất một ngày lặn lội vào rừng, tìm cây ké 3 người ôm mới xuể. Chặt cây xuống, tôi nhờ 30 thanh niên trai tráng trong làng vào rừng cùng khiêng về".

Sau một tuần cặm cụi với chiếc rìu đục đẽo, ông Dở mới hoàn thành chiếc quan bằng gỗ ké. Thân quan tài hình tròn, đường kính khoảng 50 cm, dài hơn 2 m, ruột được đục rỗng vừa đủ một thân người nằm xuống. Nắp quan tài là một miếng ván dài hình bán nguyệt được đặt một bên.

Theo người con trai cả, từ thời trai trẻ đến giờ, ông và những người em đã làm khoảng 5 chiếc quan tài độc mộc bằng gỗ ké. Trong số đó, 3 chiếc được biếu cho những người họ hàng, một chiếc dùng để an táng người cha đã mất gần 10 năm trước. "Tôi cũng muốn về với giàng, về với chồng rồi, con cái chuẩn bị sẵn như thế này vui lắm", bên chiếc quan tài, cụ Búp cười móm mém.

Làm quan tài cho người còn sống là phong tục có từ hàng trăm năm qua của người H'Rê. Ông Phạm Văn Tem - Chủ tịch UBND xã Ba Xa cho biết, ông bà, cha mẹ cứ đến tuổi 60-70 hoặc bắt đầu lâm bệnh là con cháu lại vào rừng chặt những cây cổ thụ to nhất, thường là cây ké, về làm quan tài để thể hiện lòng hiếu thảo.

Một khu nghĩa địa của người HRe. Ảnh: Thạch Thảo.
Một khu nghĩa địa của người H’Re. Ảnh: Thạch Thảo.

Nếu trong gia đình, họ hàng có người "về với giàng" trước thì người được tặng quan tài sẽ nhường lại cho người mất rồi chờ con cái làm một chiếc quan tài mới. Cứ thế, chiếc quan tài không chỉ có ý nghĩa với người chết mà còn là chiếc cầu nối gắn kết cộng đồng thêm bền chặt.

Đến các xã của huyện miền núi Ba Tơ, bên cạnh ngôi nhà sàn nào cũng có một căn chòi đựng lúa hay rơm rạ. Già Phạm Văn Lẽo (70 tuổi), thôn Mangmu, xã Ba Xa nhớ lại: "Ngày xưa dưới căn chòi nào cũng đặt một chiếc quan tài độc độc bằng gỗ ké, đó là loại gỗ tốt nhất để làm quan tài vì mấy chục năm chôn xuống đất mới phân hủy".

Qua thời gian, con người ngày một sinh sôi nảy nở, cây ké cổ thụ bị đốn hạ rồi ít dần đi, nhiều gia đình H'Re khi có người thân qua đời không dùng gỗ ké mà thay thế bằng cây chò, xẻ ván ghép lại thành quan tài. Những trường hợp cấp bách như đau ốm đột ngột hoặc tử vong ở bệnh viện, họ phải mua quan tài như người Kinh.

Tiến sĩ Nguyễn Đăng Vũ, Giám đốc Sở Văn hóa - Thể thao - Du lịch Quảng Ngãi nhận định, người H'Re phải chuẩn bị sẵn quan tài để khi người chết qua đời gia đình kịp tổ chức an táng. "Đồng bào các dân tộc miền núi xem cái chết hay về với giàng (trời) là lẽ tự nhiên chứ không phải sự đau thương. Việc làm sẵn quan tài vừa thể hiện lòng thuận thảo của con cháu, vừa để cha mẹ an tâm rằng con cái đã chuẩn bị chu đáo cho mình về cõi vĩnh hằng", ông nói.

Người HRe thường đặt quan tài dưới kho thóc cạnh nhà. Ảnh: Thạch Thảo.
Người H’Re thường đặt quan tài dưới kho thóc cạnh nhà. Ảnh: Thạch Thảo.

Cũng theo tiến sĩ Vũ, không riêng người H'Re, đây là phong tục phổ biến của các dân tộc sinh sống ở dãy Trường Sơn và Tây Nguyên. "Ngày xưa người Cor và người Cadong ở Quảng Ngãi cũng an táng theo cách này nhưng giờ còn rất ít. Không phải người dân không muốn mà gỗ độc mộc trong rừng ngày càng ít đi".
Sinh ra từ những cánh rừng, được nuôi dưỡng bởi rừng. Đến khi mất đi, người H'Re cũng gói thân mình vào thân cây cổ thụ để về với đất. "Chiếc quan tài thiêng liêng đến mức, người H’Re không đặt dưới nhà sàn vì trong nhà có người sinh hoạt mà đặt dưới chòi thóc. Cây gỗ độc mộc đặt thi thể vào trong, giống với biểu tượng con thuyền, chở họ về thế giới vĩnh hằng thanh thản", tiến sĩ Vũ nói.

Theo vnexpress.net

BÌNH LUẬN & CHIA SẺ

Đang tải bình luận,....

Đọc thêm

Thứ 6 | 21/07/2017

Chính phủ quyết định tăng mức phạt đối với hành vi truyền, phát sai lệch bản tin dự báo, cảnh báo thiên tai...

Chính phủ quyết định tăng mức phạt đối với hành vi truyền,...

Thứ 2 | 19/06/2017

Nghệ thuật vẽ tranh 3D đã xuất hiện từ lâu nhưng mọi người vẫn luôn cảm thấy rất hào hứng và thích thú khi được nhìn thấy chúng. Với đôi tay khéo léo, cách tạo khối, cân bằng sáng và đổ bóng hoàn hảo, họa sĩ Nikola Čuljić, 31 tuổi đến từ Serbia đã vẽ nên những tác phẩm 3D cực kỳ sống động. Đặc biệt, các bức tranh của anh chỉ được tạo nên từ bút chì gỗ và màu vẽ thông thường chứ không hề có tác động công nghệ nào đâu nhé.

Nghệ thuật vẽ tranh 3D đã xuất hiện từ lâu nhưng mọi người vẫn...

Thứ 3 | 04/07/2017

Để làm việc hiệu quả và bảo vệ sức khỏe, công ty Nhật bắt nhân viên không được ngồi khi sử dụng máy tính. Hãy cùng chúng tôi tìm hiểu rõ hơn trong bài viết này nhé!

Để làm việc hiệu quả và bảo vệ sức khỏe, công ty Nhật bắt...

Thứ 4 | 28/06/2017

Gia đình là một tế bào của xã hội, nơi dùy trì nòi giống, là môi trường quan trọng hình thành, nuôi dưỡng và giáo dục nhân cách con người, bảo tồn và phát huy văn hóa truyền thống tốt đẹp, chống lại tệ nạn xã hội, tạo nguồn nhân lực phục vụ sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Mỗi quốc gia, mỗi dân tộc muốn tồn tại và phát triển đều phải biết chăm sóc và bảo vệ gia đình. Không khí vui vẻ khiến mọi thành viên đều cảm thấy hạnh phúc.

Gia đình là một tế bào của xã hội, nơi dùy...

Thứ 6 | 14/07/2017

Camera lùi và cảm biến áp suất lốp là hai trong số những trang bị phải bỏ thêm tiền nhưng được nhiều người chấp nhận chi trả.

Camera lùi và cảm biến áp suất lốp là hai trong...

Thứ 2 | 24/07/2017

Cô Roxy Lawrence đã trả thù vị hôn phu ngoại tình của mình bằng cách phun sơn lên chiếc xe bán tải mà anh này yêu quý.

Cô Roxy Lawrence đã trả thù vị hôn phu ngoại...

Thứ 2 | 14/08/2017

"Cuốn tiểu sử này nói chung là chính xác nhưng cũng đầy rẫy những sai sót", Elon Musk nói.

"Cuốn tiểu sử này nói chung là chính xác nhưng cũng...

Thứ 2 | 10/07/2017

Đàn ông luôn thích được tụ tập, uống rượu bia với bạn bè. Đa phần khi kết hôn rồi, họ sẽ chủ động giảm bớt những buổi tụ tập, dành nhiều thời gian hơn cho vợ con. Dẫu vậy, một số người đàn ông vẫn duy trì thói quen, không thể hy sinh cuộc vui với bạn bè vì tổ ấm của mình. Nhiều ông chồng thậm chí còn đi chơi khi vợ đang bị ốm hoặc mang thai.

Đàn ông luôn thích được tụ tập, uống rượu bia với...

Tin hot 24h